Samolot wielozadaniowy, skonstruowany w ZSRR, zaostał oblatany w roku 1947. Górnopłat zastrzałowy konstrukcji metalowej, z kadłubem krytym płótnem. Pierwsza wersja Jak-12 napędzana była silnikiem M-11FR o mocy 160 KM (produkowany później na licencji w WSK-Rzeszów). W roku 1955 opracowano wersję Jak-12M napędzaną silnikiem WSK-Kalisz AI-14 o mocy 260 KM. W roku 1957 powstał model Jak-12A o zmienionym kształcie skrzydeł, charakteryzującą się znacznie lepszymi osiągami.

Samolot został skonstruowany przez biuro konstrukcyjne Aleksandra Jakowlewa w odpowiedzi na złożone w roku 1944 zapotrzebowanie na samolot wielozadaniowy, przeznaczony zarówno dla lotnictwa wojskowego jak i cywilnego. Miał służyć jako samolot łącznikowy, lekki samolot pocztowo-pasażerski i samolot szkolny w aeroklubach oraz częściowo zastąpić legendarny dwupłatowiec Po-2 i zbudowany w małej serii przed wojną samolot Jakowlewa - AIR-6.

Wyprodukowano w sumie 788 sztuk podstawowego modelu Jaka-12, większość dla wojska w wersji łącznikowej i obserwacyjnej oraz sanitarnej Jak-12S, rolniczej Jak-12SCh i wodnosamolot na pływakach - Jak-12GR. Samoloty Jak-12 tych wersji można łatwo rozpoznać dzięki charakterystycznym indywidualnym osłonom cylindrów. W latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku opracowano nową generację samolotu Jak-12, o konstrukcji całkowicie metalowej i z nowym silnikiem gwiazdowym AI-14R o mocy 260 KM, obudowanym tym razem jednolitą metalową osłoną. Zwiększono też nieco wymiary samolotu i wprowadzono 3 miejsca pasażerskie. Nową wersję, oznaczoną Jak-12R, przyjęto od 1952 do masowej produkcji. W 1955 roku po dalszym wzmocnieniu konstrukcji i innych drobnych zmianach, do produkcji wprowadzono wersję zmodyfikowaną Jak-12M, różniącą się wizualnie płetwą przed statecznikiem pionowym.

Samoloty Jak-12M budowano od 1956 na licencji w Polsce w wytwórni WSK-4 na Okęciu, a silniki AI-14R produkowano w WSK-Kalisz. Od roku 1959 produkowano wariant Jak-12A. Zbudowano w sumie 1054 egzemplarzy samolotów Jak-12M i 137 Jak-12A, z czego większość wyeksportowano do ZSRR. W roku 1958 opracowano w Polsce ulepszoną wersję rozwojową Jaka-12, produkowany jako PZL-101 Gawron. Dziś już ponad półwieczne - nadal z powodzeniem używane są w aeroklubach do holowania szybowców i wywożenia skoczków spadochronowych.

Opis konstrukcji

Jednosilnikowy wielomiejscowy dolnopłat ze stałym podwoziem z kółkiem ogonowym.

Kadłub: konstrukcji mieszanej (później metalowej), kryty płótnem.

Skrzydła: konstrukcji mieszanej (później metalowej), kryte płótnem.

Silniki:

• Jak-12: M-11FR o mocy 160 KM (produkowany później na licencji w WSK-Rzeszów)
• pozostałe wersje: WSK-Kalisz AI-14R o mocy 260 KM

Śmigło: metalowe, dwułopatowe, przestawialne PZL-Warszawa US 122.000

Dane techniczne

wymiary:

• rozpiętość: 12.60 m / 12.60 m
• długość: 9 m / 9 m
• wysokość: 3.12 m / 3.12 m
• powierzchnia nośna: 23,8 m² / 22,6 m²

osiągi:

• prędkość maksymalna: 182 km/h / 215 km/h
• prędkość przelotowa: 160 km/h / 180 km/h
• prędkość wznoszenia: 4,1 m/s / 3,9 m/s
• zasięg: 765 km / 1070 km
• pułap: 4200 m / 4000 m

ciężar:

• masa własna: 1026 kg / 1059 kg
• maksymalna masa startowa: 1450 kg / 1588 kg

*dla: Jak-12M / Jak-12A